Duygu, düşünce ve davranışlarımız birbiri üzerinde etkisi olan bileşenlerimizdir. Bunların kendi içindeki etkileşimleri olduğu gibi, sonuçları da bizim de mental sağlığımızı ve iyilik halimizi etkiler. Çoğu ağır olmayan depresyon vakasında (bazı durumlarda daha farklı müdahaleler gerekir) gündelik hayatı düzenleyerek kendi üzerimizde bir ‘antidepresan etkisi’ yaratmak mümkündür.
Davranışlarımızın çoğunu pekiştireçler (o davranışı sürdürmemizi ya da bırakmamıza neden olan davranışlar) yönetir. Olumlu pekiştireç, o davranışın sonucunun ödüllendirici ve olumlu olması anlamına gelir; sevilen bir aktivite yapma sonucu haz alma ya da yaptıktan sonra kişiye tatmin hissettiren davranışlar gibi. İstenmeyen duygular ve sonuçlar yani rahatsızlık deneyimlediğimiz davranışlardan ise kaçınmaya çalışırız. Bu da aynı davranışın tekrarlanma olasılığının düşük olması demektir.
Depresyon döngüsünde, kişi yalnız kalma isteği ve içe çekilme gibi semptomlar yaşar. Kendini enerjisiz, mutsuz ve umutsuz hissedebilir. Davranışlar da bu duygulara göre şekillenmeye başlar; eskiden keyif alınan şeyler bırakılmaya ve daha çok hareketsiz olunmaya başlanır. Bu da kişinin olumlu pekiştireçlerden uzaklaşması anlamına gelir. Yaşam rutininin bozulması, kişiyi daha çökkün ve bazen suçlu duyguduruma sokar. Bu duygularla beraber kişi iyice içe çekilme ve hareketsizliğin yoğunlaşması ile tabloyu sürdürür ve hatta şiddetlendirebilir.
Bu kısır döngüyü kırmanın en iyi yolu, döngüye yapacağınız müdahaledir. Örneğin normalde sosyalleştiğiniz ve iyi geldiğini bildiğiniz ortam ve kişilerden kendinizi çektiniz ve uzun süre uzak kaldınız. Ancak hala bir şey yapmak için yeterince motivasyonunuz yok. Ya da yapsanız bile bunun size hiç keyif vereceğini düşünmüyorsunuz. Burada sizi durduran düşünceleri fark edin ve kendinizi test edin. İstemeseniz bile o an kalkıp eski keyif verici davranışları tekrarlayın, bu örnekte olduğu gibi sosyalleşmek ya da davet eden arkadaşlarınız ile buluşmak olabilir. Bunu yaptıktan sonra, yapmadan önce sandığınız kadar kötü geçmediğini ve hatta dönerken daha iyi hissettiğinizi görecekseniz.
Önemli olan, size iyi hissettireceğini bildiğiniz şeyleri hatırlamak ve onları sürdürmeye gayret etmektir. Döngüyü bu şekilde kırdığınız zaman, hepsinin birbirini olumlu yönde nasıl etkilediğini de fark edeceksiniz.
Eğer siz de depresyon kısır döngüsünü kırmak ve yeniden enerjik, dengeli ve umutlu hissetmek istiyorsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz. Antalya psikolog arayışınızda güvenli, etik ve bilimsel temelli bir destek için randevu oluşturabilirsiniz.
